ایران – برجام، نوری که از ته تونل دیده میشود علامت چیست؟

162

پس از اینکه آمانو مدیر کل آژانس در مصاحبه با آسوشیتدپرس گفت: «طبق برجام آژانس در صورت وجود اطلاعات معتبر و نگرانی از فعالیت اعلام نشده، می‌تواند به‌هر سایتی، چه نظامی و چه غیرنظامی در کشورمان دسترسی داشته باشد» قیل و قال مجدد بر سر برجام بالا گرفته است. این ولوله البته بعد از سفر نیکی هیلی به وین و دیدارش با آمانو استارت خورده بود.

به قول رسانه ها «جنگ تفسیرها» شروع شد؛ یکی تفسیر ایران که بر اساس آن آژانس حق بازرسی از مراکز نظامی را ندارد و دیگری تفسیر آمریکا که آژانس حق دارد هر جا را که به‌آن ظن داشته باشد، مورد بازدید و بازرسی قرار دهد و اکنون «آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تفسیری از مفاد برجام ارائه داده که دقیقاً تفسیر دلخواه آمریکایی‌هاست و این مهمترین مرحله از تکمیل پازل ضدایرانی برجام است چرا که این آمریکاست که نبرد تفسیرها را برنده شده».

رسانه‌ها، این تفسیر آمریکا یا آژانس را یک تفسیر مغرضانه، غیرواقعی و تحریف‌آمیز توصیف نکرده‌اند، بلکه آن را «تفسیر موسع» (توسعه یافته) نامیده‌اند، چرا که نمی‌توانند این واقعیت را کتمان کنند که از قضا تفسیر غیرواقعی و تحریف‌آمیز تفسیر خودشان است زیرا نه تنها با متن برجام مباینت دارد، بلکه به‌کلی عاری از منطق است؛ زیرا چگونه ممکن است آژانس زیر بار ممنوعیت بازرسی از مراکز نظامی ایران برود، در حالی که همه می‌دانند پروژه‌های اتمی عمدتاً در مراکز نظامی مستقر بوده است. این موضوع آن قدر بدیهی است که  شرق ۱۱شهریور نیز از «حق اصولی آژانس» برای بازرسی سخن گفته و نوشته است: «بعضی اظهارنظرهای نه‌چندان حرفه‌یی در ایران، دبیرکل آژانس را ناچار کرد که بر حق اصولی آژانس مبنی بر دسترسی به‌ «مکانهای مربوطه» در صورت وجود تردیدهایی درباره فعالیتهای هسته‌یی در آنها تأکید کند». اگر ‌چه این حرف خنده‌دار است که اظهارنظرهای غیرحرفه‌یی بعضیها موجب شده که آژانس لج کند! اما مهم این است که حتی این روزنامه هم به‌ «حق اصولی آژانس» برای بازرسی… «در صورت وجود تردید» اذعان کرده است.

پیش از این اوباما در یکی از اظهارات علنی خود (۹مرداد ۹۴) که رسانه های ایران هم آن را منعکس کردند، در تشریح توافق به‌عمل آمده صراحتاً گفت: « بازرسیها به‌صورت فشرده تا ۱۵سال آینده ادامه خواهد داشت… و (این سیستم) امکان نظارت ۲۴ساعته در ۷روز هفته از تمام تأسیسات» ایران را تضمین می‌کند.

اما به‌رغم این‌که  به‌خصوص دست‌اندرکاران برجام به‌خوبی می‌دانند متن برجام اجازه بازرسی از مراکز نظامی را می‌دهد، هیاهوی کنونی، دو علت می‌تواند داشته باشد،

نخست این‌که این موضوع دستاویزی برای تصفیه حساب جناحی شده است.

دوم، درست است که اوباما و دولت او در قرائت این نکته از برجام (بازرسی بدون شکاف) کاملاً صریح بوده‌  است، اما از آنجا که برای اوباما آنچه اولویت داشت، امضای هر چه سریعتر برجام بود، برایش چندان مهم نبود که طرف حسابش چه می‌گوید و چه تفسیری از آن دارد و از آنجاکه اطمینان داشت این اظهارات و این تفسیرها، چیزی را تغییر نمی‌دهد، بر آنها چشم می‌بست؛ کما این‌که از برخی تخلفات را فرعی تشخیص می‌داد و  چشم پوشی می‌کرد؛ اما ساکنان کنونی کاخ سفید درست به‌عکس در صددند برای تخلفات و نقضهای طرف مقابل که می‌دانند وجود دارد، سند و مدرک پیدا کنند و برجام را اگر نه منتفی، دست‌کم مورد تجدیدنظر قرار دهند.

روزنامه‌ جوان ارگان بسیج سپاه پاسداران (۱۱شهریور) اهداف آمریکا در حال حاضر را چنین برمی‌شمارد:

۱ ـ استانداردسازی همیشگی رفتار ایران در عرصه بین‌المللی (برجامیزاسیون کردن رفتار ایران)

۲ ـ نشاندن ایران (پشت) میز مذاکرات غیرهسته‌یی

۳ ـ بازنگاری برجام

۴ ـ معرفی ایران به‌عنوان ناقض برجام و احیای ۶قطعنامه گذشته و اجرای دوباره تحریمهای گذشته».

به‌ این ترتیب هراس از به‌راه افتادن قطاری است که هفته گذشته از نخستین ایستگاه خود، (سفر نیکی هیلی به‌وین) گذشت و روز ۱۰شهریور با سخنان آمانو مدیرکل آژانس (بازرسی بدون استثنا از همه مراکز نظامی و غیرنظامی) از ایستگاه دوم نیز عبور کرد روز ۱۷اکتبر (۲۵مهر ۹۶) این قطار وارد ایستگاه سوم خواهد شد كه در آن وزارت‌خارجه آمریکا باید بر اساس گزارش آژانس، پایبندی ایران به‌ برجام را مورد تأیید قرار دهد یا رد کند. طی این ۴۵روز ، نهایتاً روشن خواهد شد که آیا نوری در تونل تاریک برجام مشاهده می‌شود یا آن‌چنان‌که کیهان (۸شهریور) در همین رابطه نوشته بود: «اگر در تونلی تاریک نوری مشاهده کردید خیلی هم خوشحال نشوید، شاید قطاری باشد که می‌آید تا زیرتان بگیرد!».