آیا در کابینه فراجناحی روحانی سهمی به سپاه خواهد داد؟

84

دو ماه از برگزاری انتخابات می‌گذرد و حسن روحانی هنوز هیچ اطلاع قابل توجهی از ترکیب کابینه به‌بیرون درز نداده است. روحانی تنها در اظهاراتی که روز چهار‌شنبه (۲۸تیر) در جلسه هیأت دولت داشت، فاش کرد که در پشت پرده کشمکش شدیدی بر سر ترکیب کابینه وجود دارد. او در این سخنان، به‌طور سربسته‌ به‌گوشه‌یی از فشارهایی که از جهات مختلف بر او وارد می‌شود اشاره نمود و گفت که در مورد ترکیب کابینه با «جناحهای مختلف اصول‌گرا و اصلاح‌طلب و میانه‌رو و اعتدالیون» مشورت کرده و تأکید نمود «دولت دوازدهم هم مانند دولت یازدهم، فراجناحی خواهد بود».

وقتی روحانی از کابینه فراجناحی حرف می‌زند، می‌تواند نشانه آن باشد که مجبور شده بخشی از سهم‌خواهیها را بپذیرد و به‌عوامل فشار سهمی بدهد؛ اما حرف او مبنی بر این‌که کابینه دوازدهم نیز مثل کابینه یازدهم فراجناحی خواهد بود، حرفی دوپهلوست چرا که می‌دانیم در کابینه یازدهم سهمی به‌سپاه که طرف اصلی دعوای سهم‌خواهی است، داده نشده بود؛ در این صورت این حرف می‌تواند به‌معنی آن باشد که در دولت دوازدهم هم‌چنان سهمی از کابینه به‌سپاه داده نخواهد شد؛ اما چه بسا این حرف برای کاهش حساسیت نیروهای جناح خودش باشد؛ چرا که با توجه به‌شرایط بعد از انتخابات و فشارهای جناح مقابل و مشخصاً دستگیری برادرش توسط سپاه، بسیار بعید است که روحانی بتواند در برابر فشار فزاینده سپاه ایستادگی کند؛ کما این‌که گرفتن و آزاد کردن سریع حسین فریدون و لحن فروخورده روحانی، آنجاکه با لحن ضعیفی از دستگیری برادر خود به‌عنوان «حاشیه سازی قوه قضاییه» گلایه کرد و گفت: «اکنون وقت حاشیه‌سازی نیست. باید حاشیه‌ها را کنار بگذاریم و به‌فکر وحدت، مردم و آینده مملکت باشیم» می‌تواند علامتی از یک معامله در پشت پرده باشد.

روحانی همچنین به‌طور متناقضی از ضرورت تشکیل یک کابینه یکدست سخن گفت، کابینه‌یی که به‌زعم او برآمده از تفکر ۲۴میلیونی است که گویا در انتخابات به ‌او رأی داده‌اند؛ وی در این رابطه تصریح کرد: «آن تفکر باید در دولت حاکم شود، در استاندارها و فرماندارها، در مدیرکلها، در مسئولیتهای رده بالا باید حاکم باشد… (وگرنه) برای چی ما رأی دادیم؟ برای چی انتخابات کردیم؟» از این سخنان چنین برمی‌آید که روحانی نه تنها در دولت بلکه حتی در همه «مسئولیتهای رده بالا» حتی تا سطح مدیرکل‌ها هم نمی‌خواهد سهمی به‌ جناح های دیگر بدهد. اما این اظهارات ضد و نقیض نشانه آن است که جنگ و کشمکش بر سر کابینه عمدتاً بین جناح روحانی و سپاه پاسداران پایان نیافته و در روزهای آینده تا سرفصل تنفیذ، بارزتر خواهد شد.

اما اگر روحانی در برابر فشارها تسلیم شود و به‌سهم‌خواهیها، ولو اندک، پاسخ مثبت بدهد، به‌شکاف در درون کابینه تن داده است که متعاقباً و در هر گام دولت را از درون به‌تنش و تشنج و فلج خواهد کشاند. اما اگر روحانی تسلیم فشارها نشود و سهم مورد نظر را به‌سپاه ندهد، روشن است که طرف مقابل کوتاه نخواهد آمد و فشارهای خود را از بیرون بر روحانی تشدید خواهد کرد که یک نمونه آن دستگیری برادر روحانی بود و حتماً از این قبیل در آینده بیشتر خواهد بود چیزی که آفتاب یزد (۲۸تیر) از آن به‌عنوان «روزهای سخت روحانی» یاد می‌کند؛ چرا که در هر دو صورت جنگ قدرت و بحران درونی تشدید خواهد شد.