قاسم سلیمانی
قاسم سلیمانی

جمهوری اسلامی ایران، از اولین روزهای بحران سوریه در این موضوع نقش‌آفرینی کرد. این نقش روز به روز پررنگ‌تر شده و از حمایت لجستیکی به ارسال گروه‌های شبه‌نظامی هوادار ایران به سوریه و در نهایت به مشارکت مستقیم نیروهای نظامی ایران در جنگ سوریه، با هدف حمایت از بشار اسد منجر شد.

تهران همه آنچه در اختیار دارد را برای حمایت و حفاظت از رژیم بشار اسد به عنوان هم‌پیمان استراتژیک خود در منطقه در راس قدرت سوریه به کار برد. همزمان به پیشرفت بحران در سوریه، حمایت‌های مالی، فنی و لجستیکی تهران از رژیم دمشق نیز روز به روز بیشتر شد.

با توجه به اینکه ایران، بقای اسد در قدرت را ضامن منافع اقلیمی خود در منطقه می‌داند، علی خامنه‌ای، رهبر ایران در سپتامبر ۲۰۱۱۱ فرمان جهاد در حمایت از رژیم اسد را صادر کرد.

ایران حضور نظامی خود در سوریه را تحت لوای دفاع از اماکن مذهبی و به ویژه مرقد زینب بنت علی در دمشق و همچنین حمایت از اقلیت شیعه سوریه، تحت عنوان “حمایت از مستضعفان” توجیه کرد. این حضور در سوریه در واقع در راستای برنامه‌های توسعه‌طلبانه ایران برای افزایش نفوذ خود در منطقه بوده است. دلیل این امر، اعتراف چندباره مسئولان ایرانی و اشاره آنها به تحت کنترل گرفتن چهار پایتخت عربی است.

همزمان با نشست ژنو۲ در سال ۲۰۱۴، ایران حمایت خود از اسد را افزایش داده و اعلام کرد که بیش از ۱۵ میلیارد دلار صرف حمایت از رژیم بشار اسد کرده است.

حضور ایران در جنگ سوریه با حضور مستشاران نظامی ایران کشور آغاز و سپس به آموزش و حمایت شبه‌نظامیان عراقی و افغانی و حمایت از حضور حزب‌الله لبنان در سوریه انجامید. با گسترده‌تر شدن، اعتراضات مردمی و گسترش دامنه جنگ سوریه، ایران ناچار به ارسال نیروهای ویژه نظامی خود به سوریه شد. ایران تعداد پرشماری از نیروهای سپاه قدس و فرماندهان عالی‌رتبه این نیرو را به سوریه فرستاد و با گذشت زمان، نیروهای زمینی سپاه پاسداران و نیروهای بسیج نیز به نظامیان ایرانی حاضر در سوریه گرویدند. علیرغم همه اینها، این ناچار به ارسال نیروهای زمینی ارتش خود نیز به سوریه شد.